Aktualne spektakle

(...) Lekkość, zwiewność. Jeśli kto woli - brak pretensji do bycia czymkolwiek innym, niż lekko, zwiewnie opowiedzianą bajką o domniemanym petersburskim romansie jurnej carycy z geniuszem, co lubił wszędzie łazić w szlafroku. A już z pewnością brak jest w Wojtyszce (znakomita to nieobecność) pretensji do nachalnego serwowania prawdy. Na kanwie paru faktów - Wojtyszko zmyśla. Z palca wysysa zdania smakowite i układa je w eleganc-ką przypowieść o zauroczeniu jej ciała jego mózgiem (i odwrotnie), o obopólnej fascynacji, grze erotycznej, miłości i fiasku miłości. Wojtyszko zna odwieczną zasadę: nie ważne jak było, ważne jak się napisało. Jemu "O rozkoszy" napisało się tak, że człowiek na widowni przez dwie godziny i dwadzieścia minut nie głupio wypoczywa na fikcji.

Najnowsze przedstawienie Macieja Wojtyszki jest nie tylko kolejną z jego biograficznych sztuk. "O rozkoszy" swoją treścią, a nade wszystko miejscem akcji, mówi coś ważnego o tym, co dzieje się tuż obok nas, ponad naszymi głowami. Przypomina o teatrze zaangażowanym w dyskusję o współczesności w sposób daleki od nachalności

Legendarny przepych rosyjskiego dworu znajduje na scenie Teatru im. Słowackiego zaskakująco powściągliwą, umowną formę. Za jedyną dekorację służy imponująca lustrzana ściana (znakomite dzieło scenografki Anny Sekuły), przypominająca i pełne pompy wyposażenie sal Pałacu Zimowego, i kapiące od złota cerkiewne Carskie Wrota. Mocne, milczące tło sugeruje ośrodek władzy i centrum kultu jednocześnie.

Przedstawienie oparte jest na racjach i emocjach. Szkoda, że nie zawsze artykułowanych z równą siłą. Obok świetnych ról Lidii Bogaczówny (caryca Elżbieta) czy Joanny Mastalerz (Katarzyna II) blado i nieprzekonywająco wypada Diderot Tomasza Międzika (...)

Na przekór teatralnym modom Maciej Wojtyszko konstruuje na scenie filozoficzne przypowieści. Czyni to z wdziękiem i nie ukrywając, że bawi się umownością takiej sytuacji. Mimo pikantnej sugestii w tytule sztuka Wojtyszki "O rozkoszy" nie traktuje o seksie. Głównym tematem dramatu jest problem wolności i władzy, prawdziwie "niebezpieczne związki" pomiędzy rosyjską carycą Katrzyną II a francuskim filozofem Denisem Diderotem. Tekst koncentruje się na kilkumiesięcznym pobycie filozofa na jej petersburskim dworze w 1774 roku.

Wojtyszko pozbawia swoich aktorów prawie wszystkich teatralnych podpórek. To przedstawienie jest jak rozprawa oparta na racjach i emocjach.

(...) Wojtyszko opowiada tę historię za pomocą teatru kostiumowego, prowadząc ją w eleganckich i ironicznych konwersacjach. Tomasz Międzik jest Diderotem ospałym i nieporadnym w amorach. Brawurowo rolę faworyta Potiomkina wiedzie Wojciech Skibiński. Rafał Dziwisz jako obły i cyniczny agent Grimm zagrał chyba najlepszą rolę w karierze. Joanna Mastalerz (Katarzyna) z uciemiężonej dzieweczki zmienia się w sawantkę z rokokowym afro na głowie, by na koniec objawić oblicze chutliwej, bezwzględnej modliszki. Patrząc, jak uwodzi Diderota, zaczynałem żałować, że nie dość pilnie studiowałem filozofię.

Najciekawsze w krakowskim przedstawieniu są kobiece bohaterki – fascynujące, niejednoznaczne, o skomplikowanej, urzekającej osobowości. Caryca w wykonaniu Joanny Mastalerz, subtelna i filigranowa, zachwyca niezłomnością charakteru. Niemal każda scena z udziałem aktorki to prezentacja innego wizerunku kobiety.(…)

Aktorskim majstersztykiem jest drugoplanowa rola Lidii Bogaczówny. Elżbieta, caryca Rosji, roztacza blask władzy absolutnej. W wytwornej dworskiej sukni, nie tracąc nic z elegancji gestów, poddaje Katarzynę torturom dworskiej etykiety.(…) Inne odcienie kobiecości przynosi aktorska kreacja Marty Waldery. Jej Mawra, w trzech odsłonach – damy dworu, aktorki, kurtyzany – ujmuje delikatnością, wrażliwością, zmysłowością.(…)

Wojtyszko posługuje się teatrem kostiumowym, by w wyrafinowanej scenicznie formie ukazać bezlitosną walkę o wpływy i władzę. To przedstawienie jest inteligentną rozgrywką wytrawnych graczy, którymi targają zgubne namiętności, mroczne obsesje, ukryte pasje.