 | Halina Gryglaszewska
| |
|
Urodzona 13 czerwca 1917 w Charkowie, zmarła 2010 roku w Krakowie — aktorka, reżyser, dyrektor i kierownik artystyczny teatrów, pedagog. Ukończyła Studio Aktorskie przy Teatrze im. Juliusza Słowackiego (1946), Wydział Aktorski w krakowskiej Państwowej Szkole Dramatycznej (1947) oraz reżyserię dramatu w krakowskiej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego (1960). Debiutowała 13 października 1946 rolą Pani Nocy w Niebieskim ptaku Maurice’a Maeterlincka w reż. Marii Billiżanki w Teatrze dla Dzieci „Wesoła Gromadka” w Krakowie. W sezonie 1946/47 występowała na scenie Starego Teatru. Podczas dyplomowych pokazów aktorskich Państwowej Szkoły Dramatycznej 9 i 10 lipca 1947 wystąpiła m.in. razem z Haliną Mikołajską, Gustawem Holoubkiem, Andrzejem Kruczyńskim — zagrała wówczas Martę we fragmentach Rozdroża miłości Jerzego Zawieyskiego i Jewdochę w Sędziach Stanisława Wyspiańskiego. 28 listopada 1947 po raz pierwszy wystąpiła na scenie Teatru im. Juliusza Słowackiego — rolą Dziewki w Klątwie Wyspiańskiego w reżyserii Bronisława Dąbrowskiego. W latach 1947-1953 była aktorką Starego Teatru i Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, połączonych wówczas w jedną instytucję pod nazwą Miejskie Teatry Dramatyczne (1946-1949) i Państwowe Teatry Dramatyczne (1949-1954). Następnie pracowała w Teatrze im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach (1954) i ponownie w Starym Teatrze (1954-1959), była kierownikiem artystycznym Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach (1959-1961), reżyserem w Teatrze im. Juliusza Słowackiego (1962), dyrektorem i kierownikiem artystycznym krakowskiego Teatru Rozmaitości (1963-1971). Do Teatru im. Juliusza Słowackiego powróciła już na stałe w roku 1971. Po przejściu na emeryturę (1987) jest nadal aktywna zawodowo. Wystąpiła w wielu wybitnych rolach w Teatrze Telewizji, w teatrze Polskiego Radia i w filmach. Jest zasłużonym i cenionym pedagogiem: była od 1949 roku wykładowcą w krakowskiej Państwowej Szkole Dramatycznej — późniejszej PWST, a od roku 1973 profesorem tej uczelni. Każdy występ Haliny Gryglaszewskiej to wydarzenie artystyczne. Widzowie naszego Teatru mogą podziwiać Artystkę w „Kordianie”, w roli Laury z Epilogu. Ważniejsze odznaczenia 1955 — Medal 10-lecia PRL 1956 — Złoty Krzyż Zasługi 1967 — Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego 1969 — Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” 1969, 1971 — Złota Odznaka „Za zasługi dla miasta Krakowa w dziedzinie kultury” 1976 — Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1977 — Złota Odznaka za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej 1979 — Odznaka „Za zasługi dla Kielecczyzny” 1979 — Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” 1981 — Medal Komisji Edukacji Narodowej 1989, 1995 — Tytuł „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Ważniejsze nagrody 1964, 1969, 1977, 1982 — Nagrody Ministra Kultury i Sztuki za wybitne osiągnięcia aktorskie 1995 — Srebrna Maska z okazji 50-lecia Teatru im. S. Żeromskiego w Kielcach 2000 — Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za całokształt pracy artystycznej w dziedzinie teatru 2006 — Nagroda Fundacji Kultury Polskiej za całokształt twórczości ROLE TEATRALNE Teatr im. Juliusza Słowackiego, Kraków Dziewka – Klątwa, S. Wyspiański, reż. Bronisław Dąbrowski, premiera 28 XI 1947 Wieczór Puszkinowski, reż. Józef Karbowski, 23 VII 1949 Balladyna, Kobieta I – Balladyna, J. Słowacki, reż. Bronisław Dąbrowski, 30 VI 1950 Dorota Podlewska – Król i aktor, R. Brandstaetter, reż. Władysław Krzemiński, 8 VI 1952 Głafira – Jegor Bułyczow i inni, M. Gorki, reż. Henryk Szletyński, 31 X 1953 Narratorka II – Kraków walczący, insc. i reż. Władysław J. Dobrowolski, Tadeusz Kantor i Roman Zawistowski, 17 I 1955 Renata – Pożegnanie z Salomeą, J. Zawieyski, reż. Bronisław Dąbrowski, 31 III 1962 Julia Czerwieńska – Dom kobiet, Z. Nałkowska, reż. Irena Babel, 20 V 1972 Baba Królowa – Co się komu śni, E. Bryll, reż. Krystyna Skuszanka, 28 X 1972 Klimina – Wesele, S. Wyspiański, reż. Piotr Paradowski, 1 VI 1973 Gwinona – Lilla Weneda, J. Słowacki, reż. Krystyna Skuszanka, 17 XI 1973 Paulina – Opowieść zimowa, W. Szekspir, reż. Krystyna Skuszanka, 7 XII 1974 Aasa – Peer Gynt, H. Ibsen, reż. Krystyna Skuszanka, 31 V 1975 Pytia – Ijon, Eurypides, reż. Marcel Kochańczyk, 13 VI 1976 Oberżystka – Zamek, F. Kafka, reż. Wojciech Szulczyński, 5 XI 1976 Agnieszka – Te twoje chmury, E. Westphal, reż. Dariusz Miłkowski, 19 II 1977 Pani Dulska – Moralność pani Dulskiej, G. Zapolska, reż. Jerzy Krasowski, 24 VI 1977 Hekuba – Akropolis, S. Wyspiański, reż. Krystyna Skuszanka, 4 II 1978 Panna Aniela – Damy i huzary, A. Fredro, reż. M. Grabowski, 27 IV 1978 Agrypina – Brytanik, J. Racine, reż. I. Wollen, 30 XII 1979 Pani Rummel – Podpory społeczeństwa, H. Ibsen, reż. Kjetil Bang Hansen, 16 IV 1980 Katarzyna II – Polonez, J. S. Sito, 4.06.1981, reż. Jerzy Krasowski Hekuba – Trojanki, Eurypides, J. P. Sartre, reż. Aleksandra Domańska, 9 IV 1983 Matka Makryna Mieczysławska – Legion, S. Wyspiański, reż. A. M. Marczewski, 8 III 1986 Aurelia – Niewolnice z Pipidówki, M. Bałucki, reż. Z. Bogdański, 23 XI 1986 Matka – Balladyna, J. Słowacki, reż. J. Wróblewski, 28 III 1987 Pallas Atena – Noc listopadowa, S. Wyspiański, reż. A. M. Marczewski, 27 IX 1987 Andzia – Wstań, córko, idź... wg powieści W. Siemieńskiego Kobieta z prowincji, reż. Jan Błeszyński, 1 VII 1988 Klara Zachanassian – Wizyta starszej pani, F. Dürrenmatt, reż. S. Danczenko, 11 III 1989 Matka – Balladyna, J. Słowacki (fragmenty); przedstawienie jubileuszowe z okazji 100-lecia Teatru im. Juliusza Słowackiego, reż. Gustaw Holoubek, 21 X 1993 Rebeka Nurse – Czarownice z Salem, A. Miller, reż. Barbara Sass, 11 XII 1999 Księżna Biełokońska – Idiota, F. Dostojewski, reż. Barbara Sass, 2 III 2002 Laura w Epilogu – Kordian, J. Słowacki, reż. Janusz Wiśniewski, 28 IV 2006 Teatr dla Dzieci „Wesoła Gromadka”, Kraków Pani Noc – Niebieski ptak, M. Maeterlinck, reż. Maria Billiżanka, 13 X 1946 Stary Teatr, Kraków Menada IV – Orfeusz, A. Świrszczyńska, reż. Władysław Woźnik, 31 X 1946 Iris – Odys u Feaków, S. Flukowski, reż. Józef Karbowski, 1 III 1947 Joanna – Ocalenie Jakuba, J. Zawieyski, reż. Roman Zawistowski, 30 X 1947 Anna – Cement, J. Wirski, reż. Roman Zawistowski, 3 VI 1948 Edyta – Seans, N. Coward, reż. Włodzisław Ziembiński, 24 VII 1948 Anna Wrońska – Inżynier Saba, J. Wirski, reż. J. Merunowicz, 28 V 1949 Sara – Noe i jego menażeria, T. Łomnicki, reż. Roman Zawistowski, 29 X 1948 Klara – A działo się to w zapusty, K. Grzybowska, reż. zespołowa pod kier. Maryny Broniewskiej, 18 III 1949 Liesel – Niemcy, L. Kruczkowski, reż. Bronisław Dąbrowski, 22 X 1949 Julia – Sprawa Pawła Eszteraga, S. Gergely, reż. Irena Babel, 10 III 1951 Marytie – Pieją koguty, J. Bałtuszis, reż. Henryk Szletyński, 24 IV 1951 *** – Listy Chopina, K. Stromenger i M. Wiercińska, reż. Marian Słojkowski, 21 XII 1952 Brygida – Rozbity dzban, H. Kleist, reż. Irena Babel, 4 VII 1953 Halina Gąsowska – Sprawa rodzinna, J. Lutowski, reż. Jerzy Kaliszewski, 31 XII 1953 Domańska – Maturzyści, Z. Skowroński, reż. Jerzy Ronard Bujański, 14 V 1954 Martirio – Dom Bernardy Alba, F. Garcia Lorca, 14 III 1956 *** – Tak toczy się jabłko..., J. Marso i T. Śliwiak, reż. Halina Gryglaszewska, 14 IV 1956 Królowa – Hamlet, W. Szekspir, reż. Roman Zawistowski, 30 IX 1956 Szimena – Cyd, P. Corneille - S. Wyspiański, reż. Roman Zawistowski, 8 IX 1957 Rachela Silberschatz – Jaki piękny dzień, M. de Ghelderode, reż. Jerzy Kaliszewski, 29 III 1958 Głos – Bogowie deszczu, J. Krzysztoń, reż. Jerzy Grotowski, 4 VII 1958 Teatr im. Stefana Żeromskiego, Kielce-Radom Ktoś – Ucieczka, M. Bułhakow, reż. Haalina Gryglaszewska, 11 XII 1959 Yerma – Romanca o Yermie, F.Garcia Lorca, reż. Lidia Rybotycka, 18 IV 1961 Teatr Rozmaitości, Kraków Narrator – Wojna i pokój, A. Neuman i G. Prüfer wg L. Tołstoja, reż. Halina Gryglaszewska, 20 X 1963 Bona – Barbara Radziwiłłówna, A. Feliński, reż. Halina Gryglaszewska, 17 V 1964 Jadwiga Trepa – Umierasz jak kot, umierasz jak król... J. Kawalec i R. Smożewski, reż. Ryszard Smożewski, 25 X 1964 *** – Dallas, w samo południe, S. Bratkowski i R. Smożewski, reż. Ryszard Smożewski, 22 XII 1965 Elżbieta – Czarownice z Salem, A. Miller, reż. Antonin Dvorák, 30 IV 1966 Żona – Strach i nędza III Rzeszy, B. Brecht, reż. Halina Gryglaszewska, 31 VIII 1966 Gertruda – Hamlet, W. Szekspir, reż. Jerzy Wróblewski, 2 XII 1967 Blanka – Salud, N. Manzari, reż. Józef Wyszomirski, 18 V 1968 Berta – Niemcy, L. Kruczkowski, reż. J. Wróblewski, 31 VIII 1968 Opal Kronkie – Każdy kocha Opalę, J. Patrick, reż. Ryszard Smożewski, 26 IV 1969 Pilar – Komu bije dzwon, E. Hemingway, reż. Jerzy Goliński, 19 IV 1970 Baba-Królowa – Co się komu śni, E. Bryll, reż. K. Skuszanka, 28 X 1972 Teatr Satyry „Maszkaron”, Kraków Ketheline – Dyl Sowizdrzał, G. Gorin, reż. Miro Prochazka, 30 V 1987 Teatr Polski, Bielsko-Cieszyn Bona – Barbara Radziwiłłówna, A. Feliński, reż. Halina Gryglaszewska, 15 III 1991 Teatr Bagatela, Kraków Mae – Najstarsza profesja, P. Vogel, reż. Janusz Szydłowski, 13 V 2001 REŻYSERIA TEATRALNA Teatr im. Juliusza Słowackiego, Kraków Zakochani, C. Goldoni, 22 III 1962 Kochany kłamca, J. Kilty, 3 XI 1962 Fantazy, J. Słowacki, 16 I 1963 Niebieski ptak, M. Maeterlinck, 5 III 1982 Stary Teatr, Kraków Tak toczy się jabłko..., J. Marso i T. Śliwiak, 14 IV 1956 (Estrada Poetycka) Huragan na „Caine”, H. Wouk, J. A. Lacour, 20 XII 1958 Teatr im. Stefana Żeromskiego, Kielce-Radom Huragan na „Caine”, H. Wouk, J. A. Lacour, 21 III 1959 Mąż i żona, A. Fredro, 26 V 1959 Niebieski ptak, M. Maeterlinck, 4 XI 1959 Ucieczka, M. Bułhakow, 11 XII 1959 Makbet, W. Szekspir, 3 III 1960 S.O.S., T. H. Kański, 4 IX 1960 Baryłeczka, G. de Maupassant, 10 XI 1960 Śpioch, czyli Jeppe z Góry, L. Holberg, 12 XI 1960 Dwunastu gniewnych ludzi, R Rose i H Budjuhn, 28 III 1961 Łowcy głów, M. Regnier, 13 VIII 1961 Teatr im. Juliusza Osterwy, Gorzów Wielkopolski Porwanie Sabinek, F. Schönthan, 10 XII 1960 Teatr Rozmaitości, Kraków Wojna i pokój, A. Neuman i G. Prüfer wg L. Tołstoja, 20 X 1963 Barbara Radziwiłłówna, A. Feliński, 17 V 1964 Romeo i Julia, W. Szekspir, 26 VI 1965 Latające narzeczone, M. Camoletti, 4 X 1965 Strach i nędza III Rzeszy, B. Brecht, 31 VIII 1966 Maliniarz, F. Hochwälder, 11 III 1967 Harvey, M. Chase, 31 III 1967 Dwanaście krzeseł, I.Ilf i J. Pietrow, 31 VIII 1967 Cyd, P. Corneille - S. Wyspiański, 25 II 1968 Ucieczka, M. Bułhakow, 31 X 1969 Barillon się żeni!, G. Feydeau, 18 IX 1971 Krakowski Teatr Muzyczny, Kraków Carmen, G. Bizet, 3 VI 1979 Teatr Współczesny, Wrocław Bigos hultajski czyli szkoła trzpiotów, J. Drozdowski, 4 II 1989 Teatr Polski, Bielsko-Cieszyn Każdy kocha Opalę, J. Patrick, 11 V 1990 Barbara Radziwiłłówna, A. Feliński, 15 III 1991 Scena Polska, Czeski Cieszyn Śluby panieńskie, A. Fredro, 17 X 1992 ROLE W TEATRZE TELEWIZJI *** – Rocznica ślubu, J. Krasicki, reż. Andrzej Szafiański, 1967 *** – Eksperyment, R. Smożewski, reż. Irena Wollen, 1970 Pani Wolff – Futro bobrowe, G. Hauptmann, reż. Józef Słotwiński, 1970 *** – Powsinogi beskidzkie, E. Zegadłowicz, reż. Halina Gryglaszewska, 1970 Wassa Żelezowa – Wassa Żelezowa, M. Gorki, reż. Irena Wollen, 1972 Pani Vigneron – Kruki, H. Becque, reż. Józef Słotwiński, 1973 *** – Psalmy-tryptyk, T. Nowak, reż. Irena Wollen, 1973 Pani Peters – Przed zachodem słońca, G. Hauptmann, reż. Józef Słotwiński, 1974 Aurelia – Wariatka z Chaillot, J. Giraudoux, reż. Krystyna Skuszanka, 1974 *** – Junona i paw, S. O’Casey, reż. Tadeusz Lis, 1976 Gwinona – Lilla Weneda, J. Słowacki, reż. Krystyna Skuszanka, 1976 Margaret Ives – Wszyscy mówią prawdę, F. N. Hart, reż. Irena Wollen, 1976 *** – Zaklęcia, T. Nowak, reż. Irena Wollen, 1976 Elwira – Cyd, P. Corneille – S. Wyspiański, reż. Irena Wollen, 1977 Matka – Niespodzianka, K.H. Rostworowski, reż. Jan Świderski, 1977 Matka – Pelikan, A. Strindberg, reż. Feliks Falk, 1978 Matka Perssona – Eryk XIV, A. Strindberg, reż. Jerzy Gruza, 1979 Pani Pace – Sześć postaci szuka autora, L. Pirandello, reż. Wanda Laskowska, 1980 Kolichowska – Granica, Z. Nałkowska, reż. Jan Błeszyński, 1984 Kucharka – Nie mam ci nic do powiedzenia, D. L. Sayers, reż. Stanisław Zajączkowski, 1985 Felicja – Genitrix, F. Mauriac, reż. Irena Wollen 1988 Brygida, Wygnańcy, J. Joyce, reż. Kazimierz Kutz, 1988 Budzykowa – Ostatni z Jagiellonów, J. Mikke, reż. Laco Adamik, 1989 Hrehorowiczowa – Szalbierz, G. Spiro, reż. Tomasz Wiszniewski, 1990 Maria Wojnicka – Wujaszek Wania, A. Czechow, reż. Kazmierz Kutz, 1994 Szawłosia – Obrona Keysowej, B. Winawer, reż. Laco Adamik, 1995 Wiera - Katarzyna, L. Andrejew, reż. Barbara Sass, 1996 Marta – Słoneczko, M. Buyno-Arctowa, reż. Igor Mołodecki, 1996 Murzawiecka – Wilki i owce, A. Ostrowski, reż. Stanisław Zajączkowski, 1996 Gospodyni – Płaszcz, M. Gogol, reż. Andrzej Domalik, 1998 REŻYSERIA W TEATRZE TELEWIZJI Barbara Radziwiłłówna, A. Feliński, 1965 Zjazd koleżeński, M. Promiński, 1969 Powsinogi beskidzkie, E. Zegadłowicz, 1970 Młyn, L. de Vega, 1975 ROLE FILMOWE *** – Trzy kobiety, reż. Stanisław Różewicz, prem. 1957 Doktorowa – Świadectwo urodzenia, reż. Stanisław Różewicz, 1961 Mieszkanka osady – Bolesław Śmiały, reż. Witold Lesiewicz, 1972 Malinowska – Ziemia obiecana, reż. Andrzej Wajda, 1975 Żona – Bielszy niż śnieg, reż. Wojciech Marczewski, TV, 1975 Janina, żona Waty – Strach, reż. Antoni Krauze, 1975 *** – Próba ciśnienia, reż. Krzysztof Zanussi, 1976 Malinowska – Ziemia obiecana, reż. Andrzej Wajda, serial TV, 1978 Właścicielka szkoły – Biały mazur, reż. Wanda Jakubowska, 1979 Siostra hrabiego – Klucznik, reż. Wojciech Marczewski, 1980 Jadwiga Pyrnik – Wściekły, reż. Roman Załuski, 1980 Matka Jakuba – Pałac, reż. Tadeusz Junak, 1980 Emilia Szmańdowa – Wahadełko, reż. Filip Bajon, TV, 1981 Kobieta – Tumor Witkacego, reż. Grzegorz Dubowski, TV, 1985 *** – Złodziej, reż. Wiesław Helak, TV, 1990 Ciotka Weroniki, Podwójne życie Weroniki, reż. Krzysztof Kieślowski, 1991 Ciotka Idalii – Cwał, reż. Krzysztof Zanussi, 1996 Joanna Lulewicz – Boża podszewka, reż. Izabela Cywińska, serial TV, 1997 Siostra dróżnika – Nic, reż. Dorota Kędzierzawska, 1998 | 
